bakır kalaylama

bakır kapların iç yüzeyi sağlıklı kullanım için kalaylanır. kalaycılar bu işi ateş ve özel malzemeyle yapar ve eski bakır tencerelere yeniden hayat verirler. kalaylama sırasında çıkan ses ve koku, eski çarşıların tanıdık atmosferinin bir parçası.

diyarbakır'da bakırcılar çarşısı geleneği güçlü. eski bir bakır tencereyi atmak yerine kalaylatmak hem ekonomik hem nostaljik bir tercih. yeni bir bakır kap almak yerine eskiyi onarmak sürdürülebilir bir tercih.

kalaylama işlemi uzmanlık ister. güvenilir bir ustaya yöneltmek için esnafa sormak en iyisi. (bkz: kazancılar çarşısı) ustalar, işin inceliklerini sohbet ederken sakin ve neşeli anlatır.

kalaylama, bakırın sofra ve mutfakta güvenle kullanılabilmesi için gerekli bir işlem. çıplak bakır, yemekle temas edince sağlığa zarar verebilir.

kalaycı önce kabı temizler, ısıtır, kalay sürer ve pamukla yüzeye yayar. kabın iç yüzeyi aynalanır, bu görüntüyü izlemek bile keyiflidir.

kalay zamanla aşınır, o yüzden sürekli kullanılan bir tencerenin birkaç yılda bir yenilenmesi gerekir. kullanım sıklığına göre bu süre değişir.

tencerenin içinin kararması ya da kalayın soyulması, yeniden kalaylama vaktinin geldiğini gösterir. bunu bekletmemek lazım.

eskiden gezgin kalaycılar mahalle mahalle dolaşırdı. bugün çoğu işi çarşıdaki atölyelerde görüyor. ustalardan birine nasıl çalıştığını sorarsanız, çoğu işin püf noktalarını seve seve anlatır.

bakır kapların bakımı için limon ve tuzla ovalamak yaygın bir ev yöntemi. ama kalaylı iç yüzeyi aşındıracak sert tel kullanmayın.

bakır kapların sofraya serilmiş hali dekoratif de olur; ama dekor amaçlıysa kalaylatmaya gerek yok, yemek pişirilecekse şart.