diyarbakır hanları

diyarbakır'daki hanlar, eski ticaret yollarında konaklama ve alışveriş yerleri olarak kullanılan yapılar. hasan paşa hanı en çok bilineni ama şehirde başka hanlar da var. bir han avlusunda oturup çay içmek, eski kervancıların molasını hayal etmeyi kolaylaştırıyor.

han mimarisinin ortak özelliği avlu çevresinde iki katlı revaklı düzen. alt katta depo ve dükkan, üst katta oda mantığı uzun süre böyle sürdü. alışveriş yapmayı düşünmeseniz bile, üst kattan avluya bakmak için merdivenleri çıkmaya değer.

bugün bazıları kahvaltı, çay ve hediyelik eşya mekanı olarak kullanılıyor. girişte hiç acele etmeyin, avluya bir de yukarıdan bakın. (bkz: hasan paşa hanı) hanlar şehrin ticaret geçmişini hatırlatan en güzel yapılar arasında yer alıyor.

han kelimesi konaklama ve ticaret yeri anlamına gelir. kervanlar akşam han avlusuna girer, develer ve atlar alt katta, yolcular üst katta kalırdı.

diyarbakır'ın tarihi hanları bir dönem ipek, bakır, kumaş ve ham deri gibi malların el değiştirdiği yerlerdi. şehrin hala çarşı kültürüyle yaşaması bu geçmişten.

han avlusunda çay içerken yukarı kata bakın. revaklı galeriler gölge yapıyor, yazın bile avlu serin kalıyor.

hanlar arasında en sık anılan hasan paşa hanı. ama sadece o değil, çarşı içinde başka hanlar da var. yürürken kapı aralıklarına bakmak yeterli.

içerideki dükkanlardan alışveriş yapmayı düşünmüyorsanız bile avluya girmek serbest. sorun çıkarmadan bakıp çıkmak ayıp sayılmaz, ama çay içmek daha nazik.

eski hanların büyük kapıları araba ve yük hayvanı geçecek genişlikte yapılırdı. kapı ölçüsünden yola çıkıp o günü hayal etmek eğlenceli.

fotoğraf için tam avlunun ortasından geniş açıyla çekmek yetmez; köşeden yukarıya doğru çekilen kareler daha etkileyici olur.