şehre dair okumak isteyenler için seyahat notları ve şiirler iyi bir başlangıç. evliya çelebi'nin seyahatnamesi, osmanlı döneminde şehirler ve gelenekler hakkında kaynak niteliğinde. diyarbakır'dan yetişen cahit sıtkı tarancı ise türk şiirinin önemli isimlerinden. yazar ziya gökalp de diyarbakır doğumlu düşünürlerden.
şehir hakkında yazılmış gezi yazıları, anı kitapları ve tarih çalışmaları da mevcut. tarih meraklıları için şehrin kalesi ve surları hakkında yazılmış akademik çalışmalar da bulunuyor; kütüphanelerin yerel tarih bölümleri iyi bir başlangıç. kütüphane veya kitapçıdan şehir adıyla arama yapmak iyi bir yol. (bkz: diyarbakır'da kitap okumak)
şehri anlatan kitaplarda bir ortak nokta var: yazarlar şehre bir kez baktıklarında bırakamıyor. bu yüzden anlatılar çoğunlukla sevgi dolu, merak dolu ve ayrıntılı oluyor.
şiir de bu şehrin güçlü bir yanı. şairler nehri, surları, sokakları ve insanları dizelere taşımış. bir şiir kitabı, tarih kitabından farklı bir şekilde şehre dokunuyor.
yolculuk öncesi okumak isteyenler için kısa gezi yazıları ve anı kitapları iyi bir başlangıç. uzun tarih çalışmalarına geçmeden önce şehrin tadını almak için ideal.
sponsorluDiyar Halıhalın kapından alınır, tertemiz gelir
incele
çocuklar için de şehrin hikayelerini anlatan masal ve çocuk kitapları var. ailecek yolculuk öncesi birlikte okumak, çocukların şehri merak etmesini sağlıyor.
yerel kütüphanelerde ve kitapçılarda şehir hakkında yazılmış eserlere ulaşmak mümkün. bir kitapçıya girip raflara bakmak, çarşı gezisi kadar keyifli bir rota olabilir.
romanlar da şehri farklı bir açıdan anlatıyor. kurmaca olsa da mekan betimlemeleri ve insan manzaraları şehrin ruhunu yakalamak için güzel ipuçları sunuyor.
kısacası: bir şehri gezmeden önce okumak, gezdikten sonra yeniden okumak gerek. ikinci okuma, ilkinden çok daha fazla şey anlatıyor, çünkü artık satırların arasında kendi anılarınız var.