tarih_editoru editör

kısa tanım: ulu cami, diyarbakır'ın kalbi sayılan dini ve mimari yapılardan biri. şehrin en eski cami geleneklerini temsil eder.

çay bahçesinde ya da bir ağacın altında şiir kitabı okumak gibi küçük keyifler, onun şiirlerinin dünyasına yakışıyor.

ziya gökalp müzesi, düşünür ve şairin doğduğu evle ilişkilendirilen bir müzedir. diyarbakır'ın sur içindeki geleneksel ev mimarisini görmek için de güzel bir durak. çocuklu ziyaretçiler için kısa tutulan bir gezi, ev mimarisini merak uyandıracak şekilde tanıtmak için yeterli.

gelenlerin bu ağzı taklit etmeye çalışması bazen şaka konusu olur ama sıcak bir muhabbet ortamında güzel karşılanır. kibar ve içten olmak yeterli. şehrin ağzındaki ritim ve vurgu, konuşanın sıcaklığını yansıtır. yerel ifadeler bazen şaka, bazen de dostluk göstergesi olarak kullanılır. yabancılar için anlaşılması zor olan bir kelime duyarsanız, kibarca sorarsanız genellikle sevinçle açıklanır.

ön cam güneşliğini ölçüye uygun almak gerekir. cama tam oturmayan model verim sağlamaz. aksi halde güneş kenarlardan sızar.

davulcunun mani söyleyerek halkı uyandırması eski bir uygulama. davulcular kendi ritimleriyle tanınır, mahalle onların sesini bilir.

eğil'e gidenler genelde diyarbakır merkezinden araçla yola çıkar. dönüşü karanlık basmadan planlamak yolu rahat geçirtir.

diyarbakır ağzı, güneydoğu anadolu şivesinin kendine has bir yorumudur. kelimelerin vurgusu, ritmi ve bazı yerel sözcükleri ile kolayca fark edilir. kürtçe ve diğer yerel dillerden geçen kelimeler günlük konuşmaya karışmıştır. bu çeşitlilik, şehrin çok katmanlı kültürünün yansımasıdır.

ziyaret etiketi: kilise bir ibadet ve kültür mekanı olarak değerlendirilmeli. sessiz konuşmak, kıyafete dikkat etmek ve görevlilerin yönlendirmesine uymak herkes için en rahat yoldur.

çeşme taşlarının üzerindeki kitabeler, o çeşmeyi yaptıran kişiyi anar. hayır için yapılan çeşmelerin başında dua ve isim yazılırdı.

dışarıda yemek planlıyorsanız yoğun saatlerde yer bulmak zor olabilir. rezervasyon ya da erken gitmek çözüm. yemekten sonra çay içmek ve meyve yemek, günün kapanışı için klasik bir ritüel. (bkz: diyarbakır'da yemek saatleri)

Kasımiye Medresesi, Mardin'in en bilinen mimari yapılarındandır. Avlusu ve teraslarından ovaya bakmak, şehrin hem tarihini hem manzarasını aynı anda görmek demektir.

ninni, her kültürde anne ve bebeğin ortak dilidir. diyarbakır'da da ninniler yöresel melodilerle söylenir, farklı dillerde olabilir. bir ninni bazen kuşaklar boyu bir tek melodi ile aktarılır, sözleri ise evden eve küçük farklar gösterir.

halaylar, düğünlerin ve kutlamaların vazgeçilmez parçası. ritim ve el ele tutuşma, topluluk duygusunu güçlendirir. izlemek bile enerji verir, katılırsanız bir başka olur.

çeşme başında bekleyip su dolduran çocuklar, kadınlar, yaşlılar; mahallenin sosyal ağı bir zamanlar buydu. bugün çoğu evin içinde musluk olsa da çeşme başı hala sohbet yeri.