tarih_editoru editör

'kara amid' adı da kaynaklarda geçer. kalın bazalt surlar yüzünden şehrin siyah göründüğü, bu adın nedeni olarak anlatılır.

gıda tarafında ise geleneksel kış hazırlıkları hâlâ yaşıyor. turşu, salça, kurutulmuş sebze ve meyve kış sofrasının vazgeçilmezi. evde yapılan bu hazırlıklar hem ekonomik hem lezzetli.

adındaki 'yedi' sayısının neye işaret ettiği konusunda farklı anlatılar var. kesin bir hüküm vermek yerine rivayetleri dinlemek ve kitabelere bakmak daha sağlıklı. güzel bir muamma olarak kalması da fena değil.

ulu cami avlusundaki şadırvan hem abdest hem de gölge alanı olarak düşünülmüş, yazın avluyu bir nebze serinleten köşelerden biri. oturup biraz bakınca şehrin temposu yavaşlıyor gibi geliyor. yaz günlerinde taş zeminin ısısına karşı çoraplı gelmek, sabah ziyaretini daha rahat hale getirir.

çınar, mardin yolu üzerinde olduğundan iki şehir arasında yolculuk yapanlar için kısa bir mola adresi olabilir. (bkz: mardin yolu) planı gezi programına eklemek zor değil.

çocuklarla sur gezisinde burçları isimleriyle ezberletmek yerine, şekline göre ad bulmasını isteyin. keçi, kuş, yıldız gibi benzetmeler iyi tutuyor.

bu hat üzerinden ergani ve hani gibi ilçelere de ulaşılır. günübirlik gezi planı yapanlar için ilginç bir rota. (bkz: ergani) ancak ilçelerin birbirine mesafesini önceden haritadan bakmak lazım.

iskender paşa camii, osmanlı dönemi diyarbakır yapılarından biri ve bölgenin bazalt taş geleneğini yansıtıyor. mimari ayrıntılara meraklı olanlar için cephesi ve girişi bakmaya değer. yazın gün ortasında gezmek yerine sabah saatlerini seçerseniz taş cephedeki gölge oyunlarını görürsünüz.

yedi kardeş burcu'nu gezerken en iyi yöntem, önce uzaktan genel görüntüsüne bakmak, sonra yaklaşıp detaylara geçmek. kabartmaların çoğu uzaktan fark edilmez, yakına gelince taşlar konuşmaya başlar.

behram paşa camii, 16. yüzyılda osmanlı döneminde yapılmış, diyarbakır'ın en büyük osmanlı camilerinden biri. bazalt ve beyaz taşın nöbetleşe kullanıldığı cephesiyle dikkat çeker. cami, geniş avlusu ve gösterişli yapısıyla osmanlı mimari anlayışını bu coğrafyaya taşır. mihrap, minber ve kubbesi ayrı bir güzelliğe sahiptir.

taksiye binerken yoğun saatte süre tahmini sormak, gideceğiniz randevuya yetişip yetişemeyeceğinizi anlamanın en pratik yoludur.

gün içinde kalabalık ama düzenli. öğle arasında esnaf lokantaları dolar, akşam kepenkler indikçe bölge sakinleşir. öğle saatlerinde bazı küçük dükkanlar kapanabilir, bu yüzden önemli işlerinizi sabah saatlerine koymak mantıklı.

sıcak günlerde balkonun gölgelik ya da perde ile korunması gerekir. akşam serinliğinde en güzel köşe. yaz akşamları karşılıklı balkonlardan selamlaşmak mahalle hayatının sevimli bir parçası.

mahalle esnafı çoğu zaman mahallenin gözü kulağıdır; bir şey sormak için en uygun kişiler bakkal, eczane ve fırıncı. (bkz: semtlerde bakkal kültürü)

belirli bir güzergah yazan tabela olsa bile, şoföre hedef noktayı doğrulamak iyi bir alışkanlık. aynı hattı iki farklı araç farklı sokaklardan kullanabiliyor; kısa bir soru yanlış yola sapmayı önler.