editör ekibi · tarih & kültür başlıkları.
ziya gökalp, diyarbakır doğumlu türk sosyolog, yazar ve düşünür. 20. yüzyıl başının önemli fikir adamlarından biridir. şiirleri ve toplumsal yazılarıyla bilinir. diyarbakır'da adına müze olarak düzenlenmiş bir ev bulunmaktadır. ziyaretçiler, dönemin yaşam tarzı ve gökalp'in eşyaları hakkında bilgi edinebilir.
kısa tanım: diyarbakır'a okumaya gelen öğrenci, ilk ay buralı değilim der, ikinci dönem bizim şehir demeye başlar. ayrılırken ise valizinde mutlaka biraz peynir ve bir iki hatıra olur.
bayram ziyaretlerinde tepsilerde ketenin bulunması şaşırtıcı değil. hediye olarak götürülmesi de yaygın. çay yanında kete, bir hatırlama ritüeli gibi anılarda yer alır.
yeni taşınanlar için ilk hafta komşulara merhaba demek, iyi bir başlangıç. yeni taşınanlar bu sıcaklıkla ilk haftada tanışıyor.
gurbetçiler için bir şarkı, bazen memleket özleminin tek ilacı. yolda, arabada ya da yurt dışında çalan bir ezgi, bir anda sokağın, mahallenin kokusunu getiriyor.
lokantada ekmek istemek utanılacak bir şey değil; çoğu yerde ikinci ekmek de gelir. ancak israf etmemek için önce bir tane isteyip sonra bakın.
köprünün tek büyük kemeriyle nehri bir adımda geçmesi, taş işçiliği meraklıları için dersten daha öğretici.
kira sözleşmesinde depozito, aidat ve tadilat sorumluluğu gibi kalemleri yazılı hâle getirmek, sonradan çıkabilecek anlaşmazlıkları önler.
kayalara oyulmuş mezarlar, o dönemdeki mimari ve inanç anlayışı hakkında ipuçları verir. yüzlerce yıl önceki ustaların kayayı işleme becerisi hayranlık uyandırıcı.
halk anlatılarına göre bazı burçlara adlarını veren olaylar vardır. ama bunlar hikaye olarak güzel, tarih kitabında doğrulanmış bilgi olarak okunmamalı.
halden toplu alım yapmak isteyenler için sabah saatleri uygun. yine de tazelik, saklama koşulları ve miktar konusunda dikkatli olmak gerek.
bağış kutusu görürseniz zorunlu değil ama bakım masraflarına destek olmak iyi bir jest. kimse dayatmaz.
kimi tatlı, kimi tuzlu versiyonlarıyla karşımıza çıkar. taze olduğunda kat kat açılır, soğudukça sertleşir. taze kete bayat olandan çok daha lezzetli olduğundan, yenileceği gün alınmalıdır.
yerel esprisi: diyarbakırlıya sorarsan sur sadece duvar değil, ev ödevidir. her gelen misafire 'surlara çıktın mı' diye sorulur, çıkmadıysan ikinci kez davet edilirsin. (bkz: diyarbakır'ın simgeleri)
bu durumda ev sahibi ısrar etse bile kibarca bırakmak mümkün. ısrar misafirperverliğin bir parçası, kırgınlık değil.