bizans dönemi diyarbakır

bizans döneminde amida, sınır şehri olarak önemini sürdürdü. surlar ve kiliseler bu dönemin izlerini taşır; sur içindeki bazı yapıların temelleri bu çağlara uzanır. sur içindeki bazı kiliselerin ve yapıların temellerinin bu dönemle ilişkilendirilmesi, şehri bir katmanlı pasta gibi gösteriyor.

şehir yüzyıllar içinde farklı yönetimlerden geçti ve her dönem kendi katmanını bıraktı. bu yüzden diyarbakır tek tek yapılardan çok bir bütün olarak anlaşılıyor. rehberli bir tur, hangi parçanın hangi çağdan kaldığını ayırt etmenize yardımcı olur.

bu katmanları görmek için sur yürüyüşü çok uygun. bir kule roma, bir kitabe selçuklu, bir cami osmanlı derken yürüyüşün sonunda kafanız güzel şekilde karışıyor. tarihsel tabloyu tamamlamak için müzedeki küçük buluntulara da mutlaka bakın.

bizans döneminde şehir hem askeri hem dini açıdan önemli bir merkezdi. bölgedeki kiliselerin ve manastırların çoğunun kökeni bu dönemlere dayanır.

bu devirde şehir sık sık iran tarafındaki güçlerle mücadele ederken, aynı zamanda ticari bağlantılarını da sürdürüyordu. sınır şehri olmak hem avantaj hem yük.

sur kulelerinin bir kısmında bizans devrinden kalan onarım izleri görülür. fark etmek için taş dizilişine ve harç farkına bakın.

şehir adının bu devirde 'amida' olarak devam etmesi, kimliğin süreklilik taşıdığını gösteriyor. isim değişiklikleri çoğunlukla yönetim değişimiyle birlikte geliyor, yer ise aynı kalıyor.

bizans'tan sonra gelen yönetimler önceki yapıları yıkmak yerine çoğunlukla kullanmaya devam etmiş. bu yüzden bir arada pek çok dönemi görebiliyoruz.

bu dönemi merak edenler için şehir müzesindeki kısa panolar yeterli bir başlangıç. daha derin bilgi isteyenler akademik kaynaklara bakabilir.

bir yapının hangi çağa ait olduğunu soran turistlere 'ya hepsi biraz' demek de yanlış sayılmaz. katmanlar iç içe.