İyi Bir Yorum Nasıl Yazılır?

Sözlükte herkes yazabilir, ama her yazılan okunmaz. Bir başlığın altında yüz yorum olabilir ve insanlar çoğu zaman bunlardan beş altısını hatırlar. O hatırlanan yorumların ortak bir yanı var: okuyana bir şey bırakıyorlar. Bir bilgi, bir gülümseme, bir bakış açısı ya da sadece iyi kurulmuş bir cümle.

Bu yazıda iyi bir yorumun nasıl yazıldığını anlatmaya çalışacağız. Daha ayrıntılı ve resmi bir rehber için nasıl yazılır sayfası her zaman orada.

Başlığa yaz, başlıktan konuş

İlk kural basit: yorum, başlığın konusuyla ilgili olmalı. "Hevsel Bahçeleri" başlığına yazılan bir yorum Hevsel'i anlatmalı, dünkü maçı değil. Başlık dışı yorumlar hem okuyanı yorar hem de silinir.

İkinci kural: başlıktaki diğer yorumlara cevap yazmak yerine konuyu anlatın. Sözlük bir mesajlaşma ekranı değil. Birinin söylediğine katılmıyorsanız kendi görüşünüzü gerekçesiyle yazın; o kişiye değil, konuya yazın.

Bilgi, deneyim ya da mizah

İyi yorumların neredeyse hepsi şu üçünden en az birini taşır:

• Bilgi: Bir yerin tarihi, bir yemeğin yapılışı, bir oyuncunun oynadığı mevki. Okuyan biri yorumdan bir şey öğrenmeli.
• Deneyim: "Ben oradayken şöyle olmuştu" diye başlayan, yaşanmış bir anı. Şehir sözlüğünü değerli kılan şey tam olarak bu kişisel tanıklıklar.
• Mizah: Diyarbakır'ın kendine has bir espri anlayışı var. İyi bir espri, uzun bir açıklamadan daha çok şey anlatabilir. Ama mizah kimseyi aşağılamadan yapılır.

"Katılıyorum", "çok güzel başlık", "+1" gibi tek kelimelik yorumlar ise başlığa bir şey katmaz. Beğendiğiniz bir yoruma yukarı okla oy verin; oy bunun için var. Aynı oka tekrar basarsanız oyunuz geri alınır.

Biçim de önemli

Doğru bir şeyi kötü bir biçimde yazmak, okunmamasının en kolay yoludur. Birkaç küçük alışkanlık büyük fark yaratır:

• Paragraf kullanın. Uzun bir yorumu tek blok hâlinde yazmak yerine düşünceleri ayırın.
• Yazım kurallarına dikkat edin. Mükemmel olmak zorunda değil, ama okunabilir olsun. Tamamen büyük harfle yazmak bağırmak gibidir.
• Uzunluğu konuya göre ayarlayın. Bazı konular iki cümle ister, bazıları iki ekran. Uzatmak için uzatmayın.
• Kaynak verin. Bir bilgiyi bir yerden aldıysanız nereden aldığınızı yazın. Duyduğunuz ama emin olmadığınız bir şeyi kesin bilgi gibi sunmayın.
• Başlıkları birbirine bağlayın. (bkz: hevsel bahçeleri) yazarsanız o başlığa bağlantı olur; (bkz: #125) bir yoruma, (bkz: @nick) bir yazarın profiline götürür. Maçın sonucunu bilmeyenleri düşünüyorsanız [spoiler]...[/spoiler] ile metni gizleyebilirsiniz. Yazı kutusunun üstündeki düğmeler bunları sizin yerinize ekler.

Kişisel bilgi ve saygı

Sözlükte gerçek kişilerden bahsedilebilir; bir futbolcunun oyunu, bir yöneticinin kararı eleştirilebilir. Ama eleştiri ile hakaret arasındaki çizgi nettir. Kimsenin özel hayatı, adresi, telefonu, ailesi yorum konusu yapılmaz. Bu kurallar herkesin kendini güvende hissedebileceği bir ortam için.

Aynı şekilde bir mahalleyi, bir topluluğu ya da bir kimliği toptan kötüleyen yorumlar da yer bulmaz. Diyarbakır çok renkli bir şehir; sözlük de öyle kalmalı.

Son olarak, göndermeden önce yorumunuzu bir kez okuyun ve kendinize sorun: bu yorumu okuyan biri ne kazanır? Cevabınız varsa gönderin. Yoksa belki bir süre bekleyip daha sonra yazmak daha iyi olur.

Yazdığınız yorumlar profilinizde birikir ve zamanla sizin sözlükteki kimliğiniz olur. İyi yorum yazan yazarları insanlar takip eder, yazdıklarını bekler. Sözlükte saygınlık böyle kazanılır: bir yorum, bir yorum daha.